Teknik pou fè melon emisyon agwonom William an 2002 /2004

Teknik pou fê melon an Ayiti

Zon yo fè melon an ayiti
Zon pwodiksyon
Yo plante melon an ayiti nan zon say o : Delije,Kan mari,Lanzak,Pyê payen,, Liankou,Ti rivyê latibonit, Monwi,,Pont Sonde,, Vila, Bewo,Machan Desalin, 5eme Seksyon sen Mak,, Gilbê, ti fey.
Pou plantê podepê, Janrabel, ti Gwav, Gran Gwav nan zon ki gen pwoblem mal;adi banan tankou sigatoka nwa ak maladi, kolet pouri ou ewinia,nou konseye yo plante melon , papay, manyok, pwa, nan plas banan lan.Omwen nou , gen plis chans pou fê yon kob nan kilti sa yo, ke nan banan lan.

Dat nan ane a pou prepare tê melon
Ou plante melon a la vey sezon la pli, nan komansman prentan nan tê monn.Nan tê wouze , ou ka plante melon, novanm, desanm, janvye, fev, mas, avri, me. Si wap fê melon, nan tê wouze, fok tê a byen drene, pou fey yo ak ti melon yo pa janm chita nan dlo. Kontwol nematod, kriket, fwonmi, enpotan anpil, depi nan preparasyon tê a, si ou pa vle, depanse twop lajan nan achte pwodwi flite, si ou pa vle gen pye melon ki pa leve.
Wap laboure tê a, kitel 8 a 10 jou poze a tê, pou van ak soley, ka tiye en pe nematod ki nan tê a. Wap kraze boul tê yo, apre, epi, wap kite yon 3-4 jou soley, pase sou tê a ankô, pou touye nematod toujou.Nematod, pa ka viv nan tê, ki sek.Yo renmen tê imid, tê mouye.
Melon saf anpil, le moman wap kraze boul tê yo, wap bali yon angrê ak yon fimye kal chita nan tê a, pou tann li. Wap simen 2 sak angrê nan kalite angrê sa yo: 16-10-20, 20-10-20, 20-8-20, pou chak liv melon wap plante. Si wap plante yon ¼ liv melon, ou bezwen achte ½ sak angrê konplê sa yo.
Tcheke nan ministê lagrikilti pou kesyon angrê a paske sanble sèvis pedoloji nan ministè lagrikilti di tï wouze an ayiti ta gen yon eksè angrê potas nan yo.
Apre sa, wap tranche tê a, chak 11 mêt ou 35 pye. Chak longê 35 pye sa yo, wap fê yon kanal wouze . Nan tche chak kanal wouze yo, wap fê yon dren ,pou ranmase tout dlo an eksê nan kanal wouze yo, sizoka, ou pa ta la, yon dlo, ta antre pa aksidan nan jaden an.
Ant chak kanal yo, wap prepare yon seri platbann, ki gen 1,25 m lajê, yon pye wotê. Nan mitan chak plat bann, wap kite yon ti kanal, ki gen 40 santimet lajê.
Si wap plante melon nan tê monn, ou gen enterê sêvi ak Nivo A, pou fê kanal kontou oswa ranp pay, pou kase tout fos dlo la pli, kap kouri sou tê a, pou fose dlo la pli a , antre nan tê a. Si wap fê platbann nan tê monn, toujou fê , yon bô plat bann lan , bobo ak liyn koub nivo yo.. Chak longê 7 pye, sou plat bann yo, fouye yon twou, kap pran yon bokit tê, yon bokit fimye, ak yon bouchon kola angrê. Wouze tê nan twou a, yon jou anvan , wap kouvri grenn melon yo. Si tê a, te abitye fê melon chak ane, mete yon ti bouchon yon pwodwi ki rele mokakp, kont nematod. Si o kontrê, tê a, viej, ou pa bezwen mete mokap, fimye ou mete nan twou a, ap kontwole nematod yo pou wou. Pa mete angrê nan platbann, nan tê monn nan moman wap fê platban lan
Ki semans melon wap plante.
Aktyelman, plan melon chaleston gray, yap vann sou mache a, se bon plan melon, yo tolere kek maladi ak nematod ki nan tê a.Mande pou plan wayal chaleston gray, jibile wayal, ki bay jiska 80 ton /ha.
Sa nou dwe konsidere lê nap fê yon plantasyon melon?
-Pwoteksyon semans kont vêmin
Semans melon, se manje foumi, se manje rat, se manje kalmanson. Se manje kriket. Chache tiye rat, kriket,kalmanson ak fwonmi anvan ou plante yo.
Koman tiye en pe rat
Pou rat, mete pwazon rat, 3 a 4 jou anvan ou plante, sout tout a rebô jaden an. Yo vann rakimen nan boutik entran yo, kom pwazon rat. Melanje, yon mezi rakimen, ak 7 mezi mayi mouli fen, melanje mayi mouli a, ak yon 2 ti bouchon lwil dous,yon ti moso anran sô. Mete pwazon rat la, nan yon ti kal kokoye, oswa sou yon moso katon, yon fason, pou la pli pa lave li, si lapli tonbe nan period la.
Pou kalmanson, achte anti limas, sitou, si kote wap plante a, gen lot jaden ki sal, oswa ki gen yon plant nan fanmi melon.
Kont fwonmi, tranpe, grenn semans nan yon dlo bazudin oswa diazinon anvan ou plante yo
-Fê semans yo jême pi vit
Dezyem teknik pou’w konnen, nan plantasyon melon, fok ou fê semans yo jême pi vit. Grenn melon mete,ant 3 a 10 jou pou yo jême. Se sak fê ,fwonmi, rat, kalmanson, konn jwenn tan pou koupe yo..Pou yo jeme pi vit, la vey wap plante yo, wap vlope grenn yo, nan yon sak, wap tranpe sak la nan dlo, epi wap kite sak la degoute pandan gonfle sa yo ,ap jême sou 3 a 4 jou.Wap bay rat ak fwonmi, mwens tan, pou manje yo.
-Teknik simen semans melon
Nan tê wouze, la vey wap plante grenn melon yo, wap wouze tê a .Wap kite’l bwê kont kô li, Nan denmen , wap simen grenn melon an.
Etan done, ou te trete semans yo, kont foumi, ou te mete anti limas, ou te mete pwazon rat, wap plante 3 grenn nan chak twou. Si okontrê, ou pat fê tout preparasyon sa yo, wap mete 4 grenn nan chak twou. Lê yo leve, wap deparye yo, wap kite yon sel pye nan chak twou. Lê wap plante semans melon yo, wap foure grenn melon yo, fondê younn a 2 pouss, nan chak twou melon nan tê a. Depose semans melon yo , têt an ba , oswa a pla, nan twou yo. Rekouvri grenn yo, avek yon pous tê, epi pase pye sou yo pou foule yo.
Si se nan tê monn wap plante, fouye twou yo, pi laj, fê yon sot ti kivêt , pou kenbe yon ti imidite, pandan wap depose, yon men angrê, yon men fimye, yon ti bouchon mokap nan twou a. Apre sa, depose semans lan, nan twou a, menm jan,ou te fê, nan tê wouze.
Ki lot swen wap bay jaden melon yo ankô?
-Saklaj jaden melon
Sekle jaden melon an, sou 2 a 3 senmen, selon jan zêb la ye nan jaden an.Chose ti plan yo, lê wap sekle yo.Pa mache sou platbann yo, pou pa kraze ti pye melon yo.melon pa bezwen dezyem saklaj
Rache tout ti zeb ki pouse sou platbann yo. Ranmennen, tout ti branch, ki gen tandans desann nan kanal yo, pou fey yo pa jwenn ak dlo a. Melon pa bezwen dezyem saklaj, paske branch yo ap gen tan kouvri,tout espas ou te ba yo a.
-Irigasyon
Melon bezwen dlo, poul pouse, poul fê fey, pou fê branch, men li pa bezwen anpil dlo. Yon jaden melon bezwen 4 irigasyon pou pipiti .Wouze tê a, yon jou, anvan jou , wap plante melon a, bal yon dezyem dlo, apre li finn leve, lel gen 4 fey, bal 2 lot dlo, chak 15 jou, si la pli pa tonbe. Depi ti melon yo paret, sispann wouze jaden an. Twop dlo wouze, ap fê melon yo pete.
Tout eksê imidite, nan jaden melon, ap fê plant yo mouri, lap bayo maladi, pouri nan dêyê (bouda nwa). Si yo manke jwenn dlo, sechress la fô, tout dêyê melon ap redi, yap tode, yap pouri tou, a la long.
Si gen anpil lapli, nan moman melon yo ap devlope, yap fann. Kouvri yo ak pay pou pwoteje yo.
-Deganisaj
Depi chak ti plan yo pouse 4 fey, deparye ti plan yo. Si tou le 4 grenn yo leve, retire 3, kite yon sel pye. Si nou pa deparye yo, yap kole younn sou , ki viv, an ba fey yo.
Dezyem angrê nan melon.
Lê ti bouton melon yo ap komanse parêt, wap mete , nan yon ti wonn , toutotou chak ti pye melon, yon ti angrê silfat oswa ire. Mete yon silfat a 21% azot. Mete yon ti bouchon kola angrê silfat nan ti wonn lan, epi rekouvri angrê a tê. Angrê silfat la ap bon pou nouri paket fey lap fê yo.Si ou vle jaden a donne gwo melon,wap vann, an ayiti, bay branch melon yo , yon ti angrê konplê likid, nan fey yo, pandan wap flite kont vemin ,ki tonbe sou melon an.
Aprann taye ti pye melon yo, pou yo ka donnen gwo melon
Si nou kite branch melon yo,devlope jan yo vle, yap fê anpil branch, anpil fey, anpil ti melon piti.Pou sa nou dwe taye branch yo, pou kite 4 melon devlope nan chak pye melon.
Premye tay
Lê ti pye melon yo sou 4 fey, nap koupe ti boujon ki paret apre dezyem seri fey yo.Imedyatman, lap pouse 2 lot ti branch.
Dezyem tay
Kite 2 ti branch sa yo devlope, jouss lê yo rive sou 6 fey.Koupe têt chak ti branch sa yo, apre sizyem fey yo.Chak ti branch sa yo, pral bay, yo chak, 2 lot branch ankô. Sa fê,chak pye melon ap gen 4 branch, ki chaje ak flê mal flê fenmel.Fê sa yo pral bay yon bann ti melon.
Twazyem tay
Koupe têt ,chak dênye ti branch sa yo, sou 2 fey, apre premye ti melon ki finn sove , nan chak 4 ti branch sa yo. Konsa, wap fê gwo melon nan chak pye melon. Depi melon an komanse gwosi, retire melon a tê, metel kouche sou woch oswa sou pay, pou imidite pa pouri kotel kouche a tê a.
Flitay pye melon kont vêmin ak maladi
Melon gen pinez ki souse ‘l, melon gen chini ki atake fey yo. Pichon souse fey melon. Pichon yo konn fasilite , atak viris mozaik nan mjaden melon an. Rache tout pye melon, nou wê, ki gen fey jonn , fey red. Viris mozayik ka fo’w pêdi yon jaden melon antye. Si jamê, nou wê, fey yo ta komanse nwa, gade an ba fey yo, nap wê pichon yo.Wap blije al mande mezon komes yo ki pwodwi yo gen pou tel kalite vèmin oswa maladi ki tonbe sou melon.Re flite jaden an chak 2 ou 3 semen, si atak yo pesiste.
Gen maladi boulezon,kap boule fey yo,
Gen maladi, bouda nwa, ki ka tonbe sou melon
Atansyon, pwogram flite melon sa, se pou mache ayisyen an.Si wap fê melon pou vann nan peyi etranje, chache itilize mwens pwodwi chimik, paske, mwens ou pa itilize pwodwi chimik nan melon, se plis wap jwenn pi bon pri pou melon yo.
Rekot melon
Yon melon bon sou 75 a 95 jou. Melon fleri sou 31 a 45 jou. Ant lêl fleri, a lêl pare, li pran 45 a 56 jou. Pou rekolte yon melon, wap konsidere pwen sa yo:
Yon pye melon, pouse fey, flê,bab ak ti melon an, menm kote. Lê melon an mi, bab melon an, fey melon sêch ansanm, yo tonbe ansanm. Plantê ki konn fê melon byen, frappe kô melon ak dwêt li, .Sil bô’w yon son beng….beng, li mi.
Kote melon an fê kontak ak tê a, sou pay la, vinn gon ti koulê jonn klê.
Yon ekta melon pran 2400 pye melon.Chak pye melon bay 4 melon, sa fê yon ekta tê melon, ab donnen 9.600 melon.Si nou mete 10% ki pa bon, sa fê yon ekta melon ap bay 8.600 melon. An tonn ,ranman sa yo koresponn ant 15 a 30 tonn depan kalite semans ou te plante a. Plan ki rele wayal Charleston gray, jibile wayal, konn bay jiska 75-80 ton /ha. A 5 dola melon, sa fê yon ekta melon ap bay 43.000 dola.
Melon vide ou melon ki gen andedan yo fè dlo apre ou fin rekolte yo
Yon melon vide, 8 jou , apre ou finn rekolte’l,paske, nan moman wap kase’l nan konn lan, gon mikwob, ki nan tê a, ki rantre nan blessi a, e ki al devlope andedan melon an, ki fel vide. Pou anpeche mikwob sa antre nan melon an, lê wap keyi melon an, koupe melon an, avek yon ti bout konn ase long.Chache, yon ti tep an plastik, oswa yon ti moso lasi, pou tepe têt kote ou koupe a. teknik sa, anpeche melon an vide, lel komanse fê 7 a 8,15 jou la kay.
Transpô- Pa frappe melon nan transpô. Toujou achte plan melon ki ka sipote chok transpô.

Share

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*